Arben ILIAZI
Në botën turbulluese moderne evokimi i poetëve të shquar është gjëja më vitale mbi tokë. Shkrimtari dhe studiuesi i njohur, Shkëlzen Halimi, vjen sërish me një botim plot vlera, të titulluar “KALENDAR I PËRJETËSISË SË FJALËS” (Shtëpia Botuese Logos –a, Shkup) . Në këtë libër, unik në llojin e tij, me një funksion estetik ndërmjetës dhe simbolik, 70 poetë të korpusit kombëtar, asete të shkëlqyera të traditës sonë letrare, të epokave të ndryshme, vijnë pikërisht në kohën e rigjetur, si kujtesë dhe ndërgjegje në qytetërim.
Uni i tyre, duke i kënduar njeriut dhe jetës, është subjekt i kohës, që ka dhënë prova se mund të jetojë përjetësisht. Halimi na provon me këtë libër se ikja e kohës është aleati më natyror i poetëve të lirive dhe utopive të përjetshme. Vdekja e tyre është vetëm përfundim i kohës, pasi ata jetojnë te pakohëshmëria, të pranishëm në çdo çast në dhimbjet dhe kënaqësitë tona të jetës.
Poezia e mirë nuk konservohet, vetëm mund të sublimohet. Ajo e ka “përjetësuar” vetveten në një sistem të përhershëm estetik, pasi ka krijuar ndërgjegje të mishëruar dhe impulse kulturalisht ndikuese. Përballë realitetit ku kanë jetuar, shumë nga poetët kanë qenë të dënuar, pra kanë refuzuar sublimimin e kërkuar. Ata e shihnin mbretërinë e lirisë përtej mbretërisë së nevojave dhe kufijve të filozosisë idealiste. Për ta liria nuk qëndronte te “lufta për ekzistencë”, por jashtë saj, në lojën dhe shpalosjen e lirë të aftësive dhe dëshirave të njeriut, si parime të qytetërimit.
Në stadin e ri të qytetërimit tonë, kultura estetike nënkupton një “revolucion” të përgjithshëm të mënyrës së ngjizjes dhe të të ndjerit, duke risjellë në vëmendje më të mirën, më të përsosurën, për t’i dhënë këtij qytetërimi bazë më të fortë.
Trajtimi dashamirës estetik në këtë libër i poetëve të shquar trashëgimisë sonë poetike, duke e trajtuar estetikën si një disiplinë filozofike, por edhe epistemologjike, rrëfen për një punë serioze të autorit, që nënkupton një risi akademike./Gjilani INFO/
