Është botuar në Francë, romani Zogjtë e Qyqes, i autorit Gani Mehmetaj.
Fituesi i Çmimit “Kadare”, akorduar nga Universiteti Europian i Tiranës më 2021, sapo është botuar në gjuhën frënge, ndërsa është në proces përkthimi edhe në pesë gjuhë të tjera evropiane.
Shkrimtari kosovar zgjidh fillin e ngjarjeve që çuan në përplasje shqiptarët dhe serbët, në një nga konfliktet më tragjike të shekullit të fundit.
Ky version në gjuhën frënge vjen nën logon e shtëpisë botuese “Fauves Editions”, përkthyer nga Abidin Krasniqi. Vetë përkthyesi e cilëson këtë roman si një vepër të rëndësishme të letërsisë bashkëkohore të Kosovës.
I përhumbur në kujtimet e një konflikti vëllavrasës, Dragani, bir i një familjeje kolonësh serbë, sheh fëmijërinë dhe adoleshencën e tij duke marrë formë në dritën e dramës që e përçau Kosovën.
“Ne përpiqemi ta shlyejmë të kaluarën, por mëritë e urrejtjet nuk i shlyejmë, sepse janë pjellë e një kohe. Ato që kanë të bëjnë me të shkuarën tonë dhe me historinë jo shumë të largët janë më të thella dhe më të ngatërruara se sa ato që na i gatisin gazetat dhe kronikat e ditës”, shkruhet në kopertinën e romanit, tashmë në gjuhën frënge.
“Histori tjetër ne nuk kemi, e kemi sajuar sipas nevojave të ditës, ia përkëdhelim vetes sedrën e krenarinë kombëtare, historinë e ndryshojmë kur na shkon për shtati dhe e përmbysim sa herë na duhet ndryshe. Herë dalim viktima të përbetimeve ndërkombëtare, herë trima të çartur apo kalorës të vetmuar që luftojnë kundër tërë botës, që na paska rënë në qafë. Pastaj themi se jemi popull i zgjedhur nga Zoti, që duhet t’i vrasim të gjithë fqinjët më të dobët të cilët nuk mendojnë si ne”, shkruhet më tej.
“Zogjtë e qyqes” është rrëfim intrigues për njerëzit dhe kohën, për dashurinë dhe urrejtjen, për shpresat dhe zhgënjimin. Një kolon serb, ndërsa mund të jetë kolon i cilitdo komb, përmes situatave e veprimeve, dialogut e përsiatjeve, paraqet kronikën dyzetvjeçare të ngjarjeve, fatin e ardhacakëve dhe fatkeqësitë e vendësve. Galeria e personazheve është e gjerë, etnitë e ndryshme, si edhe shpërfaqja e tyre dinamike. Romani “Zogjtë e qyqes” trajton me vlera të spikatura letrare artistike, urrejtjen në mes të serbëve e shqiptarëve, marrëdhëniet e tyre të ndërsjella, dashurinë e parealizuar që e intrigon lexuesin, ndërsa pasuron letrat shqipe.
Gani Mehmetaj, lindi në Kosovë në vitin 1955. Gazetar, shkrimtar dhe dramaturg, ish-drejtor i agjencisë publike të prodhimit të filmit, Kosovafilm. Mehmetaj është autor i një sërë titujsh eseistikë, publicistikë dhe prej vitit 2010 ka botuar dhjetë libra artistikë, romane dhe tregime si “Kujtime të Trishta”, “Qyteti në Ankth”, “Ëndrra e Madhe”, “Boritë e Apokalipsit”, “Ilirianët”, Kalorësit e Dardanisë” dhe të tjera. Romani “Zogjtë e Qyqes” u botua për herë të parë për lexuesin shqiptar në mars të 2021-shit, nga shtëpia botuese “UET PRESS”, pasi autori i tij u shpall fitues i edicionit të gjashtë të çmimit letrar prestigjoz “Kadare”.
