Baki Ymeri
Monda Hamitaj është një nga shkrimtaret më të talentuara në letërsinë shqipe të diasporës sonë. Dashuria e saj për poezinë ripërtërihet gjithmonë, duke arrdhur tani para lexuesve tanë me një libër të ri të ilustruar dhe të destinuar për lexuesit më të rinj. Kjo është një befasi e re me një përrallë të bukur për shijen e fëmijëve të shekullit të 21-të. Tani le të kalojmë te delet tona!
Monda Hamitaj është një adhuruese e leximit, një krijesë frymëzimesh të zjarrta për të cilën leximi është bërë një mënyrë e vërtetë jetese, një lloj zgjatje e qenies së saj. Nuk e di saktësisht se kur i botoi krijimet e para, por e di se ajo mësoi të lexonte e të shkruante, me hirin hyjnor, përpara se të hynte në shkollë. Ajo ka qenë e magjepsur që atëherë nga fuqia e fjalës, nga mënyra se si u bashkuan për të formuar fjalë dhe nga kuptimet dhe fuqia që mund të sillnin. Pastaj e di se ai mezi priste të huazonte libra nga biblioteka e shkollës dhe se hyri në atë dhomë që dukej e madhe me shumë emocion.
Ajo lexonte libër pas libri, duke dashur gjithmonë më shumë dhe gjithmonë duke pasur parasysh se nuk kalonte mjaftueshëm kohë në shoqërinë e miqve më të mirë që kishte pasur ndonjëherë. Në momentin që hap një libër të ilustruar për fëmijë, hyn në një botë tjetër, ndryshe nga ajo e të rriturve. Jeni të zhytur nga bukuria e botëve të pikturuara me ngjyra nga krijues dhe ilustrues të talentuar, pastaj takoni heronj fantastikë me të cilët gjithçka është e mundur.
Monda Hamitaj gjithmonë i ka dashur fëmijët, poezitë dhe tregimet për të vegjlit, por tashmë e rritur, librat për fëmijë e kanë magjepsur. Autorja shquhet për librat “Fryti i dashurisë”, “Pushverdhi kërkon nënën”, “Blerina dhe xhuxhi”, dhe ”Rrëfime për Patok Trimoshin”. Pata Bardhoshe, Dhelpëra Bishtkuqe, Këmbëshkurtra, Baloshi guximtar. Patok Trimoshi, Pata Bishtzezë, jan[ disa nga personazhet e këtij tregimi.
Nëse po pyesni veten se si ka nisur të shkruajë Monda Hamitaj, historia është shumë e bukur. Kur fëmijët filluan të shkonin në shkollë, kishin nevojë për përralla dhe poezi për raste të ndryshme, për vjeshtë, për Vitin e Ri, për dimër, për pranverë, dhe kështu ajo filloi të shkruante poezi në letër, ku fëmijët ishin lexuesit dhe kritikët e saj të parë letrarë.
Jam i sigurtë se do t’ju pëlqejë tregimi dhe ilustrimet, të cilat së bashku përbëjnë një libër sa të bukur, po aq të vlefshëm. Libri për Patok Trimoshin është një vepër briliante, si për fëmijë ashtu edhe për të rritur. Fëmijët do të kenë shumë për të mësuar nga një histori e tillë, e shpjeguar në mënyrën e tyre nga autorja dhe nga prindërit e tyre. Ata do të zbulojnë informacione për mendimin pozitiv, guximin, mirësinë, altruizmin, zgjuarsinë dhe rëndësinë e edukimit. Libri synon të jetë një udhëzues praktik për mbarështuesin e shpendëve. Ai fokusohet në informacionin teknologjik, por gjithashtu paraqet të dhëna reale nga praktika.
Nuk e dimë sa ka në Shqipëri, por e dimë se në Rumani kemi 40.000 shpendë në ferma të specializuara në mbarështimin me rreze të lirë. Duke qenë se ka një treg të madh dhe një vend mjaftueshëm me zhvillim të pashfrytëzuar. Nga ana tjetër, ata që praktikojnë një teknologji të tillë nuk konkurrojnë me fermat e mëdha. Kjo do të thotë se i madhi nuk do të jetë kurrë i interesuar ekonomikisht të hapë një fermë me rreze të lirë. Sepse në fakt ky është një biznes familjar. Për sa i përket rentabilitetit, flasim për tufat nga 500 deri në 3.000 pata e pula.
I rikthehemi sërish veprës së Zonjës Hamitaj, veçanërisht formës së saj më moderne, një përrallë e shkruar me imagjinatë, me stil dhe me elegancë. Qysh në rininë e saaj të hershme, Monda preferonte veçanërisht librat me tregime dhe poezi. Në përgjithësi, predikimi i saj për tregimin është poezia, që i ngjan më shumë të lexuarit në kopsht apo të mësosh përmendësh për festa apo për shkollë. Ajo ka qenë dhe është e apasionuar pas vlerave letrare. Jo vetëm që ka një përzgjedhje të shkëlqyer të poezive klasike, por gjithashtu përfiton nga një shumëllojshmëri meditimesh dhe stilesh, të cilat e bëjnë këtë libër një dhuratë të bukur për ilustruesit dhe lexuesit.
Libri i Zonjës Monda Hamitaj është një libër i rrallë ku parakalon Patok Trimoshi: ”- Hej! Shikoni këtu së si do zhytem në ujë për një minutë! – tha pata Bishtezezë. Të gjitha patat iu afruan afër plot kureshtje. Vetëm patoku Topolak nuk iu afrua vendit ku shkuan patat e tjera. – Eh, sa mendjelehta janë! Shkojnë pas asaj picirrukes që nuk di çfarë bën! – mendoi ai dhe tërhoqi me sqepin e tij një tufë bari të freskët në cepin e rrugës afër një trëndafili të bukur plot aromë.”
Ka mjaft faqe mbresëlënëse dhe mendime interesante, të denja për analizë, por tani për tani ndalemi te këto, duke e admiruar brendinë e lëndës dhe kopertinën e librit. Rrallëherë kam parë një libër me rrëfime për fëmijë me një vlerë të tillë. Ka tekste të admirueshme, të cilat përpiqen t’i përkthejnë në poezi disa ilustrime të bukura. Ky libër, i botuar nga Amanda Edit në Bukuresht, mund të jetë një dhuratë e këndshme për çdo fëmijë. E përfundojmë me opinionin tonë publik: Përshtypja e parë që kemi duke lexuar poezitë dhe tregimet e Mondës. është se ajo ka një sfond lirik, një pasuri ndjenjash dhe imazhesh, një dridhje të unit të ngjallur si nga kujtesa e ngjarjeve të kaluara, ashtu edhe nga kujtesa. nga emocioni i kontaktit me botën, me spektaklin thelbësor të së sotmes dhe të djeshmes.
