Shkruan: Refik Hasani
Një çerek shekulli pas arritjes së Marrëveshjes së Konçulit, sfidat dhe perspektiva e paqes së qëndrueshme mbeten ende të hapura në procesin e zbatimit të plotë të saj.
Kjo marrëveshje u arrit ndërmjet përfaqësuesve të UÇPMB-së dhe faktorëve ndërkombëtarë, ku pala shqiptare mbrojti pragun, Dinjitetin, Identitetin dhe Referendumin e shqiptarëve të kësaj krahine, që përfshin Preshevën, Medvegjën dhe Bujanocin.
Realiteti me të cilin përballen shqiptarët e kësaj treve vazhdon të mbetet i rëndë.
Shqiptarët shumicë ende nuk gëzojnë të drejta të barabarta, dhe nuk jan të përfaqësuar përpjestimisht dhe kanë mbetur ndërmjet premtimeve të pambajtura, moszbatimit të marrëveshjes dhe diskriminimit të vazhdueshëm.
Një çështje tepër shqetësuese mbetet edhe militarizimi i rajonit, ku janë të vendosura 48 minibaza ushtarake, të përqendruara kryesisht në këtë krahinë shqiptare.
Edhe pas 25 viteve, Marrëveshja e Konçulit ruan rëndësi jetike, pasi ajo ishte rezultat i një angazhimi të përbashkët ndërmjet faktorit politik dhe ushtarak ndërkombëtar.
Marrëvëshja si e tillë, ishte dhe mbeti reflektim i një nevoje për paqe dhe stabilitet, por mbetët ende obligim për zbatim nga të gjitha palët nënshkruese, me synim realizimin e një realiteti të drejtë politik dhe institucional.
Asnjëherë nuk pati një vlerësim real dhe të mirëfilltë mbi moszbatimin e pikave të kësaj marrëveshjeje. Për pasojë, kjo çështje vazhdon të mbetet një dimension politik, juridik dhe i sigurisë jo vetëm të ësaj Krahine.
Moszbatimi i Marrëveshjes së Konçulit, krijon implikime serioze në aspektin e të drejtave themelore të njeriut, realizimin e të drejtave kolektive të shqiptarëve të këtij rajoni dhe ndikon drejtpërdrejt edhe në sigurinë rajonale.
Një çerek shekulli pas arritjes së Marrëveshjes së Konçulit, në funksion të stabilitetit, dialogut dhe perspektivës historike, politike e institucionale, është domosdoshmëri riaktivizimi i mekanizmave për zbatimin e saj të plotë.
Edhe në raport me aktet dhe standardet ndërkombëtare të të drejtave të njeriut, kjo marrëveshje-si instrument paqeje dhe stabiliteti-mbetet ende larg realizimit të plotë të objektivave dhe frymës së saj.
Vështrim nga Refik Hasani./Gjilani INFO/
