Milazim KRASNIQI
Në fazën finale të dialogut ndërmjet Kosovës e Serbisë dhe në termat e një marrëveshje obligative eventuale, vendit tonë mund t’i kërkohet të bëjë kompromis edhe në këto tre çështje.
Sekretari i OKB-së i asaj kohe, Kofi Anani, veprimet e atëhershme të soldateskës serbe i pati quajur taktika të tokës së djegur. Poashtu dihet se zyrtarët më të lartë shtetërorë të Serbisë të asaj kohe, me vendime finale të Tribunalit të Hagës janë shpall faktorë dhe janë dënuar për krimet që ushtria dhe policia e Serbisë kanë kryer kundër civilëve shqiptarë në Kosovë. Pra, në bazë të këtyre tre fakteve, Kosova e ka të hapur rrugën që ta paditë Serbisë për gjenocidin që ka kryer kundër popullit shqiptar në Kosovë. Rrjedhimisht heqja dorë e Kosovës nga padia kundër Serbisë për gjenocid, do të ishte kompromis i rëndë dhe i padrejtë, pasi që krimi serb i gjenocidit është qartësisht i vërtetueshëm.
Kompromisi i dytë i rëndë që mund të detyrohet të bëjë Kosova në një marrëveshje eventuale gjithëpërfshirëse obligative me Serbinë është formimi i bashkësisë së komunave serbe me ingerenca de fakto ekzekutive. Ato ingerenca nuk do të shpallen si ekzekutive, por gjasat janë se do të jenë të atilla. Pra, në letër, bashkësia e komunave serbe mund të mos kenë karakter bllokues ndaj shtetit, por në terren do të jenë pikërisht me karakter bllokues, nga interpretimi që do t’ua bëjnë serbët lokalë, të nxitur nga Serbia e Rusia, për ta mbajtur aktiv destabilizimin e Kosovës. Vetë fakti që ajo bshkësi komunash do të ketë parashenjë etnike, do të japë mundësi të interpretohet si entitet serb.
Kompromisi i tretë mund të jetë bashkëpunimi ekonomik, me të cilin do të konceptohej Kosova si sferë e ndikimit dhe dominimit ekonomik të Serbisë, si apendiks i hapësirës ekonomike dhe tregut serb. Kjo mund të atakojë Trepçën dhe Gazivodën, por në pako me to ka rrezik të përfshijë edhe KEK-un e mbase edhe tërë ekonominë e vendit tonë. Në rrethanat e një ekonomie të tregut të lirë, një kompromis i tillë do të ishte absurd dhe me kohë do të shndërrohej në burim të ri të konfliktit. Prandaj, sado që të bëhet presion në këtë çështje, Kosova nuk duhet ta pranojë kompromise që ia imponojnë inferioritetin në sferën e bashkëpunimit ekonomik me Serbinë. Në fund të fundit, mjetet e Bashkimit Evropian për presion mbi Kosovën janë të pakta, pasi që shumica e shteteve të BE-së e kanë njohur Kosovën. Ato shtete nuk mund të heqin dorë nga njohja, sepse në atë rast do të kontribuonin për ndezjen e konfliktit në oborrin e vet.
Si mund të shmanget gjithë ky rrezik për këso kompromisesh të rënda? Qeveria e Kosovës duhet ta rikthejë vëmendjen te kompromiset e mëdha dhe të rënda që ka bërë Kosova në Procesin e Vjenës. Në Planin Gjithëpërfshirës të Marti Ahtisarit janë inkorporuar të gjitha ato kompromise, me synimin që të arrihej njohja e Kosovës nga Serbia dhe të hapej rruga e anëtarësimit të Kosovës në OKB, meqë Ahtisari ishte emisar i sekretarit të përgjithshëm të OKB-së. Edhe pse Kosova i pranoi të gjitha ato kompomise, Serbia nuk e pranoi Planin, me çka u bllokua edhe anëtarësimi i Kosovës në OKB dhe në organizata të tjera. Por, Serbia i shfrytëzoi favoret e kompromiseve të Planit Ahtisari dhe i shfrytëzon maksimalisht edhe sot.
Ndërhyrjet e shumta brutale të Serbisë në Kosovë, janë arsyetuar e arsyetohen edhe sot me provizionet e Planit të Ahtisarit. Ndërsa, Serbia deri sot nuk e ka bërë asnjë kompromis, pasi që edhe në Kushtetutë e ka mbajtur formulimin e vjetër për Kosovën. Ndërsa, Kosova ka bërë kompromise deri dhe absurde, siç është ndalimi i përdorimit të disa ngjyrave në simbolet e veta shtetërore! Rrjedhimisht, tash kompromiset duhet të kërkohen nga pala që deri sot nuk ka bërë asnjë kompromis, paçka se është palë që e ka humbur luftën, për çka është dëshmi Marrëveshja Tekniko-Ushtarake e Kumanovës. Askund palës humbëse nuk i bëhen favore. Prandaj tentimi eventual, i kujtdoqoftë, për ta detyruar Kosovën për kompromise të reja e të rënda, do të ishte dënim për viktimën dhe shpërblim për agresorin. Do të ishte një rikthim në stepën e barbarisë.
