Ahmet Ҫollaku
Në fshatin Rrajcë te Përrenjasit, Fatos Ҫollaku, 48 vjeç, vari veten nga varfëria. Ky është çuni i Musa Ҫollakut, që ka dhjetë vite që ka vdekur, nip i Merko Ҫollakut që në vitet pesëdhjetë u arratis në Jugosllavi. Rrajcarët ia dinë shtigjet Krastës si venat e gjakut në trupin e tyre. Merkos nuk dihet si i shkoi puna, sepse asnjëherë nuk u bë më i gjallë. Po le të vazhdojmë me Fatosin, këtë të “kohës së demokracisë” që po e ndërtojmë kaq bukur me ndihmën e supervizorëve të huaj.
Lajmi në media thotë se Fatosin e gjeti të vdekur në pyllin e Krastës, një bari nga fshati, në anën e majtë kur shkon për në Qafëthanë. Kishte varur veten në një lis. Jetonte me të motrën, me një ndihmë sociale vetëm 30 mijë lekë të vjetra në muaj. Sa një gjysmë puro e zakonshme për të zgjedhurit e Gjirit të Lalzit. Kaq kushton jeta në Rrajcë, por jo të gjithë duan të dinë nëse ka Shqipëri edhe përtej Gjirit të Lalëzit.
Në të dy krahët e Krastës gjen akoma istikame të luftërave të të huajve, gjen bomba, fishekë, armë. Tani në Rrajcë po ndodh diçka e tmerrshme: atë që serbët nuk e bënë dot me armë, po e bëjnë qeveritarët tanë 30-vjeçarë.
Shtëpia e Fatosit është në krye të një rripe, që aty kufiri nuk mban më shumë se tridhjetë minuta. Ka disa rrugë që të çojnë në kufi, deri tek Krasta. Rruga më e shkurtër është t’u ngjitesh më këmbë atyre parcelave të vogla mbi shtëpinë e Fatosit, pastaj të arrish në Spile. Spileja është parcelë e familjes time, e bukur që zgjatet në veri deri te Guri i Trëndelinës. Nga fundi i Spilesë ishte një burim, pranë të cilit ne kishim stanin e bagëtive … Që nga ai vend shikon Rajcën dhe fshatrat përreth. Kufiri mban vetëm dhjetë minuta.
Në vitet ’90 të shekullit kaluar, në fillim të demokracisë, Krasta u bë Teatri i Shekspirit, aty u vranë me dhjetëra fshatarë dhe të huaj, aty kaluan pa doganë tufa të tëra lopësh dhe bagëtish, viça me hormone, viça me koqe dhe pa koqe. Ato ditë armët kërcisnin pa pushim.
Sfondi rreth shtëpisë së Fatosit është me shumë gurë dhe pemë, dikur aty rriteshin gjithë pemët e parajsës, arrat, rrushi, kumbullat, mollët, dardhat, qershitë, lulet … I kujtoj të gjithë këto dhe bie në mendime, kujtoj gjyshin e Fatosit, rritur në atë shtëpi si postbllok në krye të asaj rripe, ku edhe unë jam rrëzuar qindra herë …
Fatosin e çoi në vetëvrasje gjendja ekonomike, sistemi ynë shoqëror dhe social, kjo varfëri ekstreme, ky boshllëk motivesh dhe shembujsh të denjë. Ishin motër dhe vëlla, Fatosi punonte në fshat, po hera herës kërcente për punë nga Vlora. Ndihma nga pushteti vendor ishte e papërfillshme, me aksione, në prag zgjedhjesh dhe festash. Ndihma që merrnin ishte një kafe alla qeveritare. Njerëzit e afërm ishin larguar. Ujin, dritat, ua ndërprisnin se nuk paguanin faturat. Aty ua lëshonin, por po aty ua ndërprisnin, luanin me varfërinë.
Ah Rrajcë, vendlindja ime, parajsa ime në këtë dhe në atë botë!
