Por, ShBA-ja nuk është përkrahëse pa kushte e kësaj ideje. Pra, nëse të gjithë përveç Kosovës zyrtare, e përkrahin këtë ide, përse ende mbetet i (pa)hapur Ballkani? Ka apo nuk ka Serbia, kufi me Shqipërinë? Ajo duke mos e njohur pavarësinë e Kosovës, mbron idenë se kufirin me Shqipërinë e ka pikërisht në Morinë. Duke e njohur Kosovën e pavarur, Shqipëria zyrtare nuk e pranon këtë ide. Pra, “Ballkani i Hapur” është mënyrë që Serbia të anashkalojë kushtin e njohjes së Kosovës për t’u integruar në BE. Nëse Kosova, pa e rregulluar marrëdhënien e saj me Serbinë, pa status të barabartë, do të pranonte qarkullimin e Serbisë nëpër Kosovë pa kurrfarë mundësie kontrolli, kjo do të linte Kosovën pa mundësi që të mbrohet nga presioni ekonomik, social e politik, formal e jo formal nga fqinji i saj verior.
Thelbi i debateve historike/politike në fakt janë përpjekjet për ta ndryshuar të kaluarën. E çfarë nëse e ndryshojmë të kaluarën, me konsensus? Derisa po insistohet në termin “Ballkan i Hapur”, përkundër idesë për Evropën e hapur dhe pa kufij, një gjë është e sigurt: Ballkani ende nuk është i hapur. Mënyra më e lehtë për ta hapur Ballkanin është integrimi në BE. Por, politika evropiane duket se ka frikë nga efekti i enëve të lidhura. Do të bëhet me automatizëm Ballkani, Evropë, apo Evropa do të bëhet Ballkan nëse ballkanasit pranohen kështu si janë në BE? Është e sigurt se në trenin evropian, popujt dhe vendet e Ballkanit duhet të kenë parasysh kontrollin e bagazheve. Sidomos atyre historike dhe gjeopolitike. Mund të ndryshohet e kaluara? Mundet, nëse klasa politike dhe elita intelektuale ndërron interpretimin e së kaluarës, por nuk ka përgjigje përse ende nuk e kanë bërë? BE për disa vende ka rezerva serioze, sidomos për Turqinë dhe Serbinë. Përderisa rruga e Turqisë drejt Evropës duket shumë më e komplikuar dhe nuk varet vetëm nga vullneti politik i saj, Serbia duket se mund të zgjedhë. Një pjesë e saj do të jetë Evropë ndërsa pjesa tjetër do të jetë vetvetja, pra edhe Rusi.
Problemi qëndron në faktin se interpretimi i të kaluarës është pengesa themelore e cila ndalë ndërtimin e marrëdhënieve të reja në rajon e rrjedhimisht edhe hapjen e tij. Shikuar nga këndi i gjeopolitikës, Serbia ka mbetur keq dhe po vallëzon mbi litarin e tendosur të marrëdhënieve të BE me Rusinë. Presidenti serb po bënë edhe “pirueta”. Aq shpejtë po rrotullohet rreth fjalëve të veta sa politika perëndimore nuk po arrin të ja dallojnë as format. Marramendja ka marrë karakter regjional, dhe në këtë balet politik, më të lumturit po duken shqiptarët. Entuziazmi i Ramës me presidentin serb po bëhet viral! Ky entuziazëm po përhapet njëkohësisht mbi flatrat e shqiponjës së zezë shqiptare, sikurse mbi ato të shqiponjës së bardhë serbe. Edi Rama vetëm në raport me opozitën, është shkopi. Edhe me Kosovën. Ndoshta në raport me Serbinë është vetëm … karota!
